2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən Şuşa şəhərində imzalanan “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərin tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Məhz Milli Qurtuluş Günündə imzalanan bu sənəd Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının, strateji tərəfdaşlığının və müttəfiqliyinin ən yüksək siyasi ifadəsi kimi qiymətləndirilir.
Şuşa Bəyannaməsi siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, müdafiə, təhlükəsizlik, təhsil, mədəniyyət və digər strateji istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Sənəd iki dövlət arasında əlaqələri keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldərək qarşılıqlı fəaliyyətin hüquqi və siyasi əsaslarını möhkəmləndirib.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Bəyannamənin əsasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Bir millət, iki dövlət” və Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” kəlamlarında ifadə olunan qardaşlıq fəlsəfəsi dayanır. Şuşada imzalanan bu sənəd Azərbaycan və Türkiyə xalqlarının ortaq tarixi, milli-mənəvi dəyərləri və gələcək inkişaf hədəflərinin təzahürü kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Şuşa Bəyannaməsi regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən mühüm siyasi sənəd hesab olunur. Bəyannamədə nəzərdə tutulan əməkdaşlıq mexanizmləri Cənubi Qafqazda inteqrasiya proseslərini sürətləndirir, yeni iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsinə geniş imkanlar yaradır.
Sənədin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsidir. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi və nəqliyyat - kommunikasiya imkanlarının artırılması iki ölkənin iqtisadi qüdrətinin daha da güclənməsinə xidmət edir. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizi və Orta Dəhliz çərçivəsində həyata keçirilən layihələr Azərbaycan və Türkiyənin Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü rolunu daha da gücləndirir.
Bəyannamə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişafını da prioritet istiqamət kimi müəyyənləşdirib. Tərəflər hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində birgə layihələrin həyata keçirilməsi, silahlı qüvvələrin müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi və qarşılıqlı təhlükəsizliyin təmin olunması ilə bağlı mühüm razılaşmalar əldə ediblər. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq hər iki ölkənin müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsinə və regional təhlükəsizliyin təmin olunmasına töhfə verir.
Şuşa Bəyannaməsində xarici siyasət sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi də xüsusi yer tutur. Tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyi davam etdirmək, regional və qlobal məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış etmək barədə razılığa gəliblər. Bu yanaşma Azərbaycan və Türkiyənin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına şərait yaradır.
Sənəddə informasiya siyasəti və diaspor fəaliyyəti üzrə əməkdaşlıq da əksini tapıb. Xaricdə yaşayan azərbaycanlı və türk icmalarının birgə fəaliyyətinin genişləndirilməsi, informasiya mübadiləsinin gücləndirilməsi və media sahəsində koordinasiyanın artırılması qarşıya qoyulan əsas məqsədlər sırasındadır.
Şuşa Bəyannaməsi həm də Ermənistanda revanşist meyillərə qarşı mühüm siyasi mesaj kimi dəyərləndirilir. Sənəd Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə yönələn hər hansı təhdidlərə qarşı qətiyyətli mövqeni ortaya qoyur və iki qardaş dövlətin strateji həmrəyliyini nümayiş etdirir.
Bəyannamənin imzalanmasından sonra hər il iyunun 15-də Şuşada bu tarixi sənədin əhəmiyyətinə həsr olunan konfranslar keçirilir. Son illərdə təşkil olunan beynəlxalq tədbirlərdə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafı, Türk dünyasının gələcəyi, regional təhlükəsizlik və yeni geosiyasi çağırışlar geniş müzakirə olunur.
Bu gün Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji yol xəritəsi kimi çıxış edir. Sənəd iki dövlət arasında sarsılmaz müttəfiqliyin, ortaq maraqların və qardaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etməklə yanaşı, regionda sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın gücləndirilməsinə mühüm töhfə verir.

Rəhman Mehdiyev
Vətən müharibəsi şəhidi Rəşad Mehdiyevin atası, Birinci Qarabağ müharibəsinin qazisi